ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ : تفسير اين جمله را قبلا بيان كرده‌ايم . هر گاه منظور ، تسلط و اقتدار خداوند بر عرش باشد ، آوردن كلمهء « ثم » - كه بر تأخير و مهلت ، دلالت دارد - بخاطر اين است كه : تا عرشى وجود نداشته باشد ، تسلط و اقتدار خداوند ، نسبت به آن ، مفهومى ندارد . اگر چه اصل قدرت خداوند ، ازلى و ابدى است ، لكن تعلق قدرت ، بر مخلوقات ، هنگامى قابل تصور است كه : مخلوقات ، به زيور هستى آراسته شده باشند و آفريدگار بزرگ ، آنها را خلق كرده باشد . وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ : خداوند ماه و خورشيد را رام گردانيد تا موجودات عالم و انسانها از وجود آنها نفع ببرند . كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى : هر يك از آنها ، تا وقتى معين ، در حركت خواهند بود . اين وقت ، روز قيامت است كه دنيا فانى مىشود و خورشيد تيره و ماه تاريك و ستارگان كدر ميشوند . اين معنى از حسن است . ابن عباس گويد : منظور از « وقت معين » درجات و منزل‌هاى ماه و خورشيد است : خورشيد داراى 180 منزل است كه روزى يك منزل را طى مىكند و همين كه به آخر رسيد ، از سر مىگيرد . ماه نيز داراى 180 منزل است كه شبى يك منزل ، طى مىكند و همين كه به آخر مىرسد ، از آنجا تجاوز نكرده ، از سر مىگيرد . ( توجه داشته باشيد كه خورشيد حركت مارپيچى دارد و گفتهء ابن عباس با هيأت جديد ناسازگار است ) . يُدَبِّرُ الْأَمْرَ : خداوند متعال ، تدبير امور آسمانها و زمين و ديگر مخلوقات را از روى حكمت و مصلحت ، بر عهده دارد . يُفَصِّلُ الْآياتِ : آيات را به تفصيل و بدنبال يكديگر ، براى مردم بيان مىكند ، تا بهتر بتوانند در بارهء آنها بينديشند . يا اينكه منظور از آيات ، عجائب عالم خلقت است كه هر يك به جاى خود و جداى از ديگرى در معرض تماشاى آدميان قرار دارد و توجه ايشان را به خود جلب و آنها را بتفكر و تأمل وادار مىكند . لَعَلَّكُمْ بِلِقاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ : تا شما بروز قيامت و زنده شدن مجدد ، يقين و ايمان پيدا كنيد و بدانيد كه : خدايى كه بر اين كارها قادر است ، قدرت دارد كه شما را